Tegenvallende oogsten, lage rivierafvoeren, verzilting van meren en rivieren: de zomer van 2018 behoort tot de 5 procent droogste sinds begin vorige eeuw. Op 30 september bedroeg het landelijk gemiddeld neerslagtekort 297 millimeter. In het oosten en zuidoosten van het land lag het neerslagtekort zelfs ruim boven de 300 millimeter.

Vanwege de extreme droogte is Waterschap De Dommel genoodzaakt het halfjaarverbod, dat standaard op 1 oktober zou aflopen, te verlengen tot er weer voldoende afvoer is. Er mag geen beregeningswater opgepompt worden uit beken en sloten in de stroomgebieden van de Beerze, Reusel en Nete ten zuiden van het Wilhelminakanaal en voor Park Meerland in Eindhoven. De blijvend lage waterstanden zijn de aanleiding voor het verlengen van het halfjaarverbod.

Klimaatmodellen laten zien dat de jaar-op-jaar fluctuaties in neerslag wereldwijd sterk zullen toenemen in een opwarmend klimaat. Dit heeft grote gevolgen voor neerslagextremen (overstromingen, droogtes) – en de daarbij behorende maatschappelijk gevolgen – want die worden vooral bepaald door de grootte van de fluctuaties.

Het gonsde de hele afgelopen week in het weerwereldje over de diverse mogelijke stormscenario's voor morgen, meerdere keren werd een zware storm berekend met soms ook landinwaarts windstoten tot ruim over 100 km/u! Nu, ruim in de betrouwbare termijn, zien we steeds meer eensgezindheid ontstaan in de runs van de diverse modellen, het gaat meevallen. Een vooruitblik.

Na een buitengewoon warme zomer kijken we natuurlijk bijna nergens meer van op. Aan de oostflank van orkaan Helene wordt deze week warme lucht onze kant op geblazen, waardoor zomerse temperaturen van 25 graden of meer gehaald worden. Gemiddeld komen zomerse dagen in de herfst een tot twee keer per jaar voor in De Bilt. Door klimaatverandering stijgt dit aantal echter gestaag.

2018 blijkt een waar warmtekanon en het "regent" (met excuus voor de woordspeling) dan ook warmterecords.

De droogte in Nederland is nog niet voorbij. Door beperkte neerslag in het stroomgebied van de Rijn en de Maas blijft de wateraanvoer de komende twee weken laag. Het gemiddelde neerslagtekort in Nederland is in de afgelopen maand ongeveer gelijk gebleven, maar er zijn wel grote regionale verschillen ten gevolge van de (lokaal hevige) neerslag in de afgelopen periode.

Een verbetering in de droogtesituatie is waarneembaar, ondanks een aanhoudend hoog landelijk gemiddeld neerslagtekort en lage afvoeren van de Rijn en Maas. Het neerslagtekort is afgelopen week niet gestegen en de verziltingssituatie is stabiel. De Rijnafvoer stijgt licht. Veel maatregelen blijven nog nodig. Wel zijn er enkele ingetrokken.